Gebiedende wijs 1e persoon meervoud


Een speciale (maar wel veel voorkomende) vorm van de gebiedende wijs is die van de eerste persoon meervoud. Deze wordt gebruikt om anderen aan te moedigen om iets te doen. In het Nederlands begint een zin dan met Laten we ....

Eerst wordt hier de formele vervoeging beschreven, maar deze zul je in het dagelijkse taalgebruik nauwelijks tegenkomen. Deze eindigt op -gem of -kem. De tweede vorm daarentegen is zeer gebruikelijk en ziet er precies hetzelfde uit als de reguliere eerste persoon meervoud (in de tegenwoordige tijd).

1. Formeel

Enkele voorbeelden zijn:
Palugem! = Laten we bidden!
Olgem eestlased! = Laten we Estlanders zijn!
Saagem ka eurooplasteks! = Laten ook Europeanen worden!
Võtkem loosi! = Laten we loten trekken!

2. Dagelijks taalgebruik

Enkele voorbeelden hiervan zijn:
Võtame loosi! = Laten we loten trekken!
Hakkame minema! = Laten we (beginnen te) gaan!
Veame kihla! = Laten we wedden!
Lepime ära! = Laten we het goedmaken!
Mängime üks partii malet! = Laten we een partij schaak spelen!
Lähme! = Laten we gaan!

3. Ontkenning

De ontkenning wordt gevormd door het woord Ärgem (in geval van de formele vorm) of het woord Ärme (in het geval van de informele vorm) ervoor te plaatsen.

Voorbeelden:
Ärgem mingem! Ärme lähme! = Laten we niet gaan!
Ärgem unustagem! Ärme unustame! = Laten we niet vergeten!
Ärgem tülitsegem! Ärme tülitseme! = Laten we geen ruzie maken!